Chương 6: Văn hóa thành tích và sự phản kháng

Văn hóa thành tích đã trở thành một hiện tượng chi phối mạnh mẽ trong nền giáo dục ở Việt Nam. Việc quá chú trọng vào những chỉ số định lượng như điểm số, tỷ lệ đỗ đạt hay số lượng huy chương đang làm biến dạng mục tiêu cốt lõi của giáo dục, vốn là sự phát triển toàn diện của người học về trí tuệ, nhân cách và kỹ năng sống. Thay vì tập trung vào việc phát triển những phẩm chất nhân văn và kỹ năng cần thiết để thích nghi với cuộc sống, văn hóa thành tích biến giáo dục thành một cuộc đua thành tích bề ngoài, nơi thành công được đo lường chủ yếu qua những con số khô khan và vô cảm. Hệ lụy lớn nhất của văn hóa thành tích chính là việc nó đánh lạc hướng mục tiêu thực sự của giáo dục. Khi điểm số và thứ hạng trở thành thước đo duy nhất của thành công, người học dễ dàng bị cuốn vào cuộc cạnh tranh khốc liệt, nơi mà sự sáng tạo, tính tò mò và đam mê học tập bị gạt sang một bên. Việc học trở thành gánh nặng, khiến học sinh tập trung vào việc “học để thi” thay vì học để hiểu và phát triển toàn diện. Điều này không chỉ làm mất đi niềm vui và động lực học tập tự nhiên của người học mà còn gây ra sự căng thẳng và áp lực tâm lý nặng nề.